Fragmenten

Ik hoor mezelf dat zeggen. Heel zacht. Alsof de woorden eerst langs mij heen moeten gaan voor ze ergens kunnen landen.

De ochtend beweegt niet. Ik wel. Met die kleine, nette gebaren die doen alsof ze iets op hun plek houden.

De waterkoker staat al klaar. Ik druk op het knopje. Te vroeg. Het klinkt als een licht verwijt.

Een seconde later slaat de koelkast aan. Een kort, dof brommen. Het huis beweegt. Ik niet.

De theekop staat op het placematje. Scheef. Net scheef genoeg om iets in mij te verschuiven. Heel even. En meteen daarna niets meer.

Ik schuif hem terug. Dan nog iets. Dan weer terug naar waar hij hoort. Of waar ik denk dat hij hoort. Wat soms hetzelfde is. En soms nergens op lijkt.

Het water begint te koken. Ik schrik — niet van het geluid, maar van hoe ver ik al vooruit was gelopen in mijn hoofd. Mijn handen blijven altijd een paar tellen achter. Altijd.

Ik giet het water. Te hoog. De rand trilt. Een druppel glijdt langs het oor van de kop, langzaam, alsof hij zichzelf navertelt. Ik veeg hem weg voordat hij kan vallen. Te snel. Weer te snel.

Ik denk aan hoe een dag begint. Niet met licht. Licht is te eerlijk.

Dagen beginnen met keuzes die bijna niets zijn, maar toch alles verraden. Welke kop. Welke beweging. Welke gedachte die opduikt voordat ik klaar ben.

Misschien voelde ik iets. Heel even. Maar het trok weg voordat ik wist waar ik moest kijken.

Ik zeg vaak dat het me rust geeft. Maar rust is meestal een beleefde vorm van uitstel. Een pauze die zich voordoet als zekerheid.

Op het aanrecht ligt een sleutel. Ik had hem daar neergelegd zodat ik hem niet zou vergeten, maar net gleed mijn blik erlangs alsof hij geen vorm had.

Hij ligt scheef. Net als de kop eerder. Alsof objecten meer weten dan ik toe durf te geven.

Ik draai hem recht met één vinger. Dan een halve slag, zodat de kartels naar mij wijzen. Een stille beweging, maar te bewust. Alsof hij iets zegt. Alsof ik het bijna hoor.

Ik neem een slok thee. Te heet.

Ik houd de kop met beide handen vast, niet om hem te verwarmen, maar om mezelf ergens aan vast te houden.

Gedachten zijn sneller dan temperatuur. Daarom laat ik ze winnen. Bijna altijd.

Mijn zin van daarnet hangt nog in de kamer. Niet zwaar — meer als een jas die iemand vergeten is. Hij hangt er maar. En toch verandert hij de lucht.

Ik weet niet of het waar is. Maar ik hoor dat het waar klinkt. Dat is soms al genoeg.

De thee koelt langzaam af. De sleutel ligt stil. Er vliegt iets langs het raam. Ik beweeg niet.

De ochtend wacht op een beweging die niet uit mijn hoofd komt.

Ik adem in. Niet diep. Gewoon genoeg om iets in mij heel even te laten verschuiven. Heel even.

Misschien begint een verhaal zo: met een kop die net iets verschuift, een sleutel die te veel zegt, een zin die half waar is en half niet.

Misschien begint een leven zo ook. Met iets dat eindelijk wél waar wil worden.

Beheersing is zelden een ambitie. Het is een oplossing die zich aandient voordat je weet dat je een probleem hebt.

Niemand staat op met het plan om zichzelf te beperken. We leren het onderweg. Op momenten waarop voelen te veel wordt, te vroeg komt, of nergens heen kan.

Beheersing is niet hetzelfde als controle. Controle suggereert macht. Beheersing suggereert zorg.

Het vermogen om door te gaan. Om het overzicht te bewaren. Om niets te laten ontsporen.

In die zin is beheersing geen tekort, maar een vaardigheid. Een manier om te blijven functioneren wanneer stilstaan geen optie lijkt.

Wat mij interesseert, is niet wanneer beheersing breekt. Maar wanneer zij zo goed werkt dat niemand haar nog opmerkt.

Wanneer routines zich sluiten als vanzelfsprekende vormen. Wanneer objecten — kopjes, sleutels, tafels — dragers worden van geruststelling. Wanneer denken de plaats inneemt van voelen, niet uit afwijzing, maar uit efficiëntie.

In mijn werk volg ik mensen die het netjes doen. Niet omdat ze niets voelen, maar omdat ze hebben geleerd waar voelen hen brengt. En hoe ver.

Het probleem ontstaat niet wanneer beheersing faalt, maar wanneer zij alles opvangt. Wanneer zij ook datgene reguleert dat misschien gezien wil worden maar nog geen taal heeft.

Dan verschuift er iets. Niet zichtbaar. Niet dramatisch. Wat bescherming was, wordt een kader. Wat zorg was, wordt een grens.

Er is geen morele conclusie in dit werk. Geen bevrijding die zich aandient. Geen moment waarop alles samenvalt.

Wat verandert, is zelden de wereld. Wat verschuift, is de verhouding ertoe.

Beheersing verdwijnt niet. Zij verliest alleen haar alleenrecht.

En soms is dat al genoeg om iets te laten bewegen zonder het meteen te hoeven begrijpen.